Giải đáp: Vì sao máy bay thương mại không bay nhanh hơn

Qantas Airbus A380-800. Photo: Jetphotos

(Viet Aviation) Công nghệ siêu âm không phải là mới mẻ, thế nhưng, cho đến nay, tốc độ các máy bay hàng không dân dụng vẫn không được cải thiện, thậm chí còn giảm đi. Tại sao lại như vậy? Giải đáp thắc mắc qua bài viết của RFI Việt Ngữ.

>> TOP 10 phi cơ nhanh nhất thế giới <<
>> Photo: 10 hãng hàng không an toàn nhất thế giới <<

Câu trả lời trước tiên là vì lý do hiệu quả kinh tế. Cụ thể hơn là bay càng nhanh thì càng tốn nhiên liệu.

Theo giới chuyên gia, nếu máy bay tăng tốc độ thêm 10%, thì khối lượng nhiên liệu tiêu thụ sẽ tốn thêm 21%. Tăng tốc độ thêm 40% thì mức tiêu thụ kerozene sẽ tăng gấp đôi. Trong khi đó, tiền mua nhiên liệu chiếm tới 35% tổng chi phí cho một chuyến bay, tức là còn cao hơn cả mức chi cho nhân viên phục vụ chuyến bay, 30%.

Etihad Airways Airbus A340-600. Photo: Jetphotos

Tuy vậy, việc các máy bay hàng không dân dụng giảm tốc độ cũng không chỉ do tiết kiệm nhiên liệu, mà còn do sự phát triển của các chuyên cơ tư nhân hoặc máy bay của các doanh nghiệp. Các máy bay này ngày càng hiện đại và được ưu tiên khi hạ cánh. Không những thế, theo thông lệ hàng không, máy bay hàng không dân dụng sẽ phải giảm tốc độ khi phía trước có các chuyên cơ, máy bay tư nhân. Chẳng lẽ đi chuyên cơ mà lại còn đến chậm hơn là đi máy bay của các hãng hàng không dân dụng ?

Emirates Airlines Airbus A380-800. Photo: Jetphotos

Ngoài ra, vì lý do thương mại và tạo uy tín, kể từ những năm 1980, các hãng hàng không thường thông báo thời gian bay lâu hơn nhiều phút so với thực tế. Điều này giúp cho hành khách có cảm giác là máy bay đến đúng giờ, hoặc rất phấn khởi khi thấy đến trước giờ theo dự kiến.

Etihad Airways Airbus A340-600. Photo: Jetphotos

Về mặt kỹ thuật, các tập đoàn công nghiệp hàng không hoàn toàn đủ khả năng chế tạo các máy bay dân dụng đạt tốc độ xấp xỉ siêu âm. Tuy vậy, trừ quân đội, đơn đặt hàng loại máy bay này rất hiếm. Năm 1961, tập đoàn Convair của Mỹ đã tung ra loại máy bay thương mại đạt tốc độ Mach 0,91. Tốc độ Mach 1 tương đương với tốc độ âm thanh.

Air China Cargo Boeing 777-200F. Photo: Jetphotos

Máy bay Concorde đã từng là niềm tự hào của Pháp. Ở độ cao từ 16 đến 18 ngàn mét, Concorde đạt tốc độ Mach 2,02, tức là hơn hai lần tốc độ âm thanh. Các chuyến bay thương mại được bắt đầu từ năm 1976 và kết thúc vào năm 2003, sau một tai nạn kinh hoàng ở ngoại ô Paris. Do mức độ ngốn nhiên liệu khủng khiếp, máy bay Concorde không hề mang lại lợi nhuận. Trong suốt 27 năm khai thác thương mại máy bay siêu âm Concorde, nước Pháp đã chấp nhận bù lỗ, chỉ vì đó là niềm tự hào về trình độ công nghệ cao.

American Airlines Boeing 767-300. Photo: Jetphotos

Vào cuối những năm 1960, Liên Xô cũ cũng có máy bay siêu âm Tupolev Tu-144, đạt tốc độ Mach 2,0 ở độ cao 20 000 m. Máy bay được đưa vào hoạt động từ tháng 12/1975. Hãng hàng không Nga Aeroflot đã rút bỏ loại máy bay này vào tháng 04/1999.

LOT Polish Airlines Boeing 787-8. Photo: Jetphotos

Cho dù giá nhiên liệu có thể hạ, nhưng rất ít hãng hàng không sẵn sàng ưu tiên tăng tốc độ, chấp nhận tốn thêm xăng dầu. Bên cạnh đó, các máy bay siêu âm không được phép bay qua các vùng có dân cư. Những chuyến bay siêu âm thường được dùng cho các tuyến bay qua đại dương, nối liền các khu đô thị giầu có miền duyên hải. Tiếng ồn khủng khiếp, xé không khí như một vụ nổ lớn, khi máy bay vượt qua bức tường âm thanh có thể gây tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe của những người ở dưới đất.

Lido Bingo

Theo: RFI Việt Ngữ

TOP 10 phi cơ nhanh nhất thế giới

(Viet Aviation) Đối với các hãng sản xuất máy bay thương mại như Boeing hay Airbus, tiêu chí về mức độ tiết kiệm nhiên liệu là đáng quan tâm hơn các chỉ số về tốc độ. Nhưng nếu là một phi cơ dành cho doanh nhân thì vận tốc phải là yếu đố quan trọng hàng đầu.

Gulfstream Aerospace G650

>> Gulfstream ra mắt phi cơ G650 trị giá 60 triệu USD <<

Điều này chẳng có gì đáng ngạc nhiên: trong danh sách 9 phi cơ có vận tốc nhanh nhất thế giới thì có đến 5 chiếc là phi cơ cá nhân dành riêng cho các triệu phú

1. Tupolev Tu-144 (max 2.430 km/h)

Phi cơ vận tải siêu thanh do Liên Xô chế tạo có khả năng chuyên chở 140 hành khách và đạt trần bay 20km. Sức mạnh của 4 động cơ Kolesov RD-3651 khiến nó trở thành con chim sắt bất khả chiến bại về vận tốc.

Tupolev Tu-144

Tupolev Tu-144

2. Aerospatiale-BAC Concorde (max 2.180 km/h)

Máy bay siêu thanh Concorde là sản phẩm liên danh giữa British Aircraft Corporation (Anh) và Aerospatiale (Pháp). Trang bị 4 động cơ Roll Royce Olympus 593, Concorde mang theo 128 hành khách. Tầm bay 7.250 km đủ để vượt Đại Tây Dương ở độ cao 18.3 km. Ra đời năm 1969 và chính thức hoạt động vào năm 1976. Giá 1 chiếc thời bấy giờ tương đương khoảng 200 triệu Mỹ kim ngày nay.

Aerospatiale-BAC Concorde

Aerospatiale-BAC Concorde

3. Gulfstream Aerospace G650 (max 1.455 km/h)

Đây là phi cơ phản lực nhanh nhất dành cho doanh nhân, đồng thời cũng là loại máy bay chở khách nhanh nhất thế giới đang hoạt động trên thế giới. G650 chắc chắn sẽ làm hài lòng 18 hành khách với tầm bay tối đa 12.964 km nhờ bộ đôi động cơ Roll Royce BR725. Giá thành khoảng 62 triệu USD.

Gulfstream Aerospace G650

Gulfstream Aerospace G650

4. Cessna Citation CJ3 (max 1.244 km/h)

Nhờ 2 động cơ Williams FJ 44-3, chiếc phi cơ phản lực mini 6 hành khách này có thể bay không nghỉ 3.473 km với giá thành 7.49 triệu USD.

Cessna Citation CJ3

Cessna Citation CJ3

5. Cessna Citation X (max 1131 km/h)

Cũng là một sản phẩm của nhà sản xuất máy bay Cessa có tầm bay 5.686 km chở được 12 khách với trần bay 15.5 km.

Cessna Citation X

Cessna Citation X

6. Airbus A380 (max 1.088 km/h)

Singapore Airlines First Class @ Airbus A380

China Southern Airlines Business Class @ Airbus A380

7. Gulfstream G550 (max 1.062 km/h)

Gulfstream Aerospace G650

Gulfstream Aerospace G650

8. Dassault Falcon 900EX (max 1.047 km/h)

Máy bay cỡ trung dành cho doanh nhân có giá từ 36 triệu Mỹ kim. 3 động cơ Honeywell TFE 731-60 giúp nó đạt trần bay 11.9 km và tầm bay 7.400 km. Mỗi chiếc 900EX chở tối đa 19 hành khách.

Dassault Falcon 900EX

Dassault Falcon 900EX

9. Boeing 747-8 (max 1.045 km/h)

Cathay Pacific Cargo Boeing 747-8

Lufthansa Boeing 747-8

10. Bombardier CRJ-1000 NextGen (max 1.040 km/h)

Phiên bản cao cấp hơn của dòng máy bay "Sếu đầu đỏ" Air Mekong do Bombardier Aerospace (Canada) sản xuất có giá thành 46.3 triệu USD, tầm bay 3.132 km và sức tải 104 hành khách.

Air France (Brit Air) Bombardier CRJ-1000 NextGen

Air France (Brit Air) Bombardier CRJ-1000 NextGen

Lido Bingo

Tổng hợp

Photo: Airliners.net

Máy bay hiện đại ngày càng an toàn

Egypt Air B777-300ER. Photo: udaloy

(TT) Sau tai nạn với chiếc Boeing 777 của Hãng hàng không Asiana tại San Francisco (Mỹ), các chuyên gia khẳng định thiết kế máy bay tốt đã giúp giảm thiểu tổn thất nhân mạng.

>> Mổ xẻ Boeing 787 Dreamliner <<
>> Photo: 10 hãng hàng không an toàn nhất thế giới <<

Trong khi cuộc điều tra vẫn tiếp diễn và kết quả cuối cùng có thể mất hàng tháng, thông tin từ Ủy ban An toàn giao thông quốc gia Mỹ (NTSB) vào ngày 11-7 cho biết không có bằng chứng cho thấy sự cố máy móc là nguyên nhân dẫn đến tai nạn. “Không có gì bất thường ở bộ phận lái tự động, bộ phận điều khiển bay và bộ điều chỉnh tự động, dựa trên thông tin từ hộp đen” - Reuters dẫn lời lãnh đạo NTSB, bà Deborah Hersman.

Thiết kế cứu mạng nhiều hành khách

Các nhân chứng chứng kiến vụ tai nạn trưa 6-7 (giờ Mỹ) mô tả rằng trước khi đến được đường băng, chiếc máy bay đã chạm đất khiến phần đuôi bị xé toạc và phát hỏa. Tuy nhiên theo Reuters, phần thân máy bay hầu như còn nguyên vẹn và ngọn lửa đã không lan rộng cho đến khi phần lớn hành khách đã thoát ra ngoài. Điều này được cho là nhờ vào thiết kế máy bay và vật liệu kềm hãm lửa, không gây khói độc khi cháy, được phủ bên trong cabin, trên sàn và ghế ngồi. Theo Cục Hàng không liên bang Mỹ (FAA), vật liệu này giúp tăng thời gian thoát hiểm lên 20%.

Transaero Airlines B777-200ER. Photo: B737NG

“Dù vụ va chạm là khủng khiếp nhưng đa số hành khách lại thoát ra được. Đây là chiếc máy bay rất an toàn” - ông Richard Aboulafia, chuyên gia phân tích hàng không thuộc Tập đoàn tư vấn Teal, nhận xét trên Business Week. Các bệnh viện cũng rất bất ngờ về số nạn nhân bị phỏng được đưa đến sau tai nạn. “Chúng tôi cứ nghĩ sẽ phải cứu chữa nhiều trường hợp bị phỏng nhưng thực tế không có” - bác sĩ Margaret Knudson thuộc Bệnh viện Đa khoa San Francisco cho biết.

Còn các nhà điều tra đang tập trung xem xét khả năng hai nữ hành khách Trung Quốc thiệt mạng là do bị xe cứu hỏa cán qua (do họ nằm khuất dưới lớp bọt cứu hỏa) sau khi lính cứu hỏa cho biết thấy ghế ngồi tại khu vực của các nạn nhân không hề bị hư hại.

Chiếc Boeing 777 được xem là một trong những máy bay an toàn nhất của Hãng Boeing do chưa từng gặp tai nạn chết người nào kể từ khi đưa vào sử dụng năm 1995.

Thai Airways B777-300. Photo: Lin.y.c

Thiết kế của nó đã được cải thiện nhiều sau những sự cố được ghi nhận trước đó, như thân máy bay và ghế ngồi được gia cố chắc chắn hơn. Trên Business Week, ông Todd Curtis - cựu chuyên gia phân tích an toàn của Hãng Boeing - cho biết ghế ngồi trên chiếc 777 chịu được tác động lớn gấp 16 lần trọng lực, theo tiêu chuẩn của FAA. Phần bên trong máy bay cũng được thiết kế để tránh cho các ghế ngồi dồn lại với nhau khi bị chấn động khiến hành khách khó thoát thân. “Sàn cabin bị oằn lại nhưng các ghế ngồi không bị đứt rời, giúp nhiều người không bị thương hay thiệt mạng” - ông Curtis giải thích.

Trong khi đó, phần cửa thoát hiểm cũng được thiết kế dễ mở hơn, giúp tiết kiệm thời gian. Cầu phao trượt, có thể dùng làm thuyền cứu sinh, cũng không còn giữ màu vàng truyền thống mà được phủ nhôm để tránh bị lửa làm xì.

Vẫn cần cải tiến

Tuy nhiên con số 181 người bị thương do tai nạn cũng đặt ra nhiều vấn đề về cải tiến. Nhiều hành khách kể với báo New York Times rằng phải dùng dao của tiếp viên chuyển cho để cắt đai an toàn nhằm thoát thân. Ngoài ra, hai chiếc phao trượt bị bơm ngược vào bên trong làm kẹt hai hành khách cho đến khi bị đâm xì. Các bác sĩ Mỹ cũng cho biết nhiều hành khách bị chấn thương cột sống dù có đeo đai an toàn. Dù vậy, các chuyên gia cho rằng việc sử dụng các loại đai khác, như kiểu dây vòng qua vai trên xe hơi, có thể nguy hiểm hơn vì khiến lực tác động bị dồn về phía đầu và cổ.

Air Canada B777-300ER. Photo: sim08

Tuy nhiên dù máy bay được cải tiến đến đâu thì ý thức con người vẫn là một yếu tố quan trọng. Chẳng hạn sau khi máy bay phát cháy, người ta thấy có rất nhiều hành khách vẫn không quên vác theo hành lý, gồm rượu và các hàng hóa miễn thuế. “Tôi rất ngạc nhiên, và thậm chí hơi kinh hãi, khi thấy hành khách khệ nệ ôm đồ đạc khỏi máy bay” - phi công Patrick Smith bày tỏ trên New York Times sau khi xem hình ảnh tai nạn. Theo ông, giữa thời khắc sinh tử thì việc chậm trễ dù chỉ một giây không chỉ đe dọa mạng sống của chính hành khách đó mà cho cả những người phía sau. “Cầu trượt thoát hiểm được thiết kế để mọi người thoát ra càng nhanh càng tốt nhưng không kèm theo hành lý” - ông Smith giải thích.

Theo: Trần Phương (Tuổi Trẻ)

Photo: Flickr.com

Đến nước Pháp xem nhà máy lắp ráp Airbus A380

Airbus A380. Photo: Pierre J

(Viet Aviation) Triển lãm Paris Airshow 2013 kết thúc cũng là lúc ký giả tạp chí Business Insider đến thăm nơi hoàn thiện chiếc máy bay lớn nhất thế giới Airbus A380. Tọa lạc tại Toulouse, miền nam nước Pháp - đây là nơi Airbus đặt dây chuyền lắp ráp hoàn chỉnh chiếc siêu máy bay 2 tầng A380 có sức chứa đến 800 hành khách. Các bộ phận khổng lồ của A380 được vận chuyển đến đây bằng đường thủy, đường bộ cũng như đường hàng không.

>> Máy bay đặc biệt Boeing 747 Dreamlifter <<

Nhiều bộ phận của A380 từ các nhà máy khắp Âu Châu và được không vận đến Toulouse bằng phi cơ chuyên dụng Beluga:

Airbus A380 Final Assembly

Nhưng không phải bộ phận nào của Airbus A380 cũng được Beluga đảm nhận việc chuyên chở do A380 có kích thước siêu lớn:

Airbus A380 Final Assembly

Để khắc phục điều này, Airbus sử dụng những chiếc phà khổng lồ Oversize Transport Itinerary:

Airbus A380 Final Assembly

Dĩ nhiên thủy lộ sẽ mất nhiều thời gian hơn không vận:

Airbus A380 Assembly

Những chiếc sà lan mang các bộ phận Airbus A380 từ Bordeaux nằm ven bờ Đại Tây Dương đến thị trấn Langon trên sông Garonne, Pháp:

Airbus A380 Final Assembly

Thách thức lớn nhất là 125 dặm cuối cùng trước khi nó đến được nhà máy ở Toulouse. Lúc này các bộ phận Airbus A380 được chuyển đi trên những xe tải siêu trọng:

Airbus A380 Final Assembly

Đối với người dân địa phương nơi mà đoàn xe siêu trọng có tuyến đường chuyên chở Airbus A380 đây là sự kiện đáng chú ý. Các chuyến xe tải sẽ chạy vào ban đêm để tránh ách tắc giao thông:

Airbus A380 Final Assembly

Khi các bộ phận khác nhau của máy bay được đem tới Toulouse, chúng sẽ được chuyển đến tập kết ở đại công xưởng lắp ráp máy bay A380:

Airbus A380 Final Assembly

Khu vực nhà máy lắp ráp Airbus A380 rộng đến 498.000 m2:

Airbus A380 Final Assembly

Dây chuyền lắp ráp cuối cùng dài 325m, rộng 250m và cao 46m:

Airbus A380 Final Assembly

Có đến 1.300 nhân sự làm việc 2 ca mỗi ngày, mỗi ca 9 tiếng để hoàn thành Airbus A380:

Airbus A380 Final Assembly

Do kích thước khổng lồ của A380, các kỹ sư phải dùng rất nhiều cần trục:

Airbus A380 Final Assembly

Thang nâng, cần trục cũng như các ròng rọc điện hỗ trợ:

Airbus A380 Final Assembly

Một bộ phận được bảo vệ của A380:

Airbus A380 Final Assembly

Vận tốc giới hạn của các phương tiện trong nhà máy chỉ 5 km/h:

Airbus A380 Final Assembly

Airbus A380 được “treo” trên dây chuyền lắp ráp khổng lồ vì lúc này nó chưa có lốp:

Airbus A380 Final Assembly

Sải cánh dài gần 80m:

Airbus A380 Final Assembly

Phần thân chính của A380 do 3 modul cực lớn ghép lại bằng hệ thống định vị chính xác.

Airbus A380 Final Assembly

Mối nối gối đầu nhau từ 10 đến 12cm:

Airbus A380 Final Assembly

Airbus dùng 19.000 chiếc đinh tán để nối các phần của A380:

Airbus A380 Final Assembly

Những chiếc cánh khổng lồ bắt đầu được lắp vào:

Airbus A380 Final Assembly

Gắn bánh xe vào càng hạ cánh:

Airbus A380 Final Assembly

Sau khi cơ bản hoàn thành việc lắp ráp, Airbus A380 được đưa đến khu vực riêng biệt để kiểm tra hệ thống điện và thủy lực. Tổng chiều dài dây dẫn điện các loại trên chiếc A380 có độ dài tới 480 km.

Airbus A380 Final Assembly

Do giá thành cực đắt đỏ và để hạn chế rủi ro nên Airbus sẽ lắp ráp bộ 4 chiếc động cơ sau cùng:

Airbus A380 Final Assembly

Cuối cùng, để được cấp phép bay chính thức, Airbus A380 phải được trải qua các buổi bay thử. Việc còn lại là bàn giao sản phẩm hoàn thiện cho khách hàng.

Lido Bingo

Theo: Business Insider